Deze week is het de Week van de Toegankelijkheid (5 tot en met 11 oktober 2026), een week waarin er meer wordt stilgestaan bij de toegankelijkheid van verschillende (publieke) voorzieningen. Want iets wat voor een persoon zonder beperking vanzelfsprekend is, kan voor mensen met een beperking heel anders voelen. Niet mee kunnen doen met iets, of zoveel drempels ervaren dat je het niet nog een keer wilt doen.
Toegankelijkheid is voor iedereen anders: van iets dat fysiek niet toegankelijk is tot niet mee kunnen doen vanwege je beperking. Voor iedereen is dat ook anders, omdat iedereen anders is en verschillende soorten en gradaties van beperkingen ervaart.
Hier pleiten we als belangenbehartiger voor jongeren met een chronische aandoening en/of beperking dan ook echt voor. We spreken met veel beleidsmakers hierover, spreken ons uit in de politiek en treden op in de media. Dit alles zodat iedereen mee kan doen in de maatschappij, ongeacht een beperking. Zo heb ik (JongPIT’er Merel) in februari mijn stem laten horen bij NOS Stories over toegankelijke bushaltes. Ook heeft JongPIT’er Rozemarijn in juni haar ervaringen gedeeld bij NOS Stories over het VN-verdrag Handicap.
In dit artikel schrijf ik over mijn eigen ervaringen, aangevuld met wat ik hoor van andere JongPIT’ers en mensen buiten JongPIT.
Wat is toegankelijkheid voor jou?
Mijn eigen ervaringen
Door mijn rolstoelgebruik vanwege mijn chronische aandoening heb ik veel ervaringen met fysieke toegankelijkheid. Ondanks dat ik door revalidatie kan lopen, ervaar ik nog steeds veel problemen met toegankelijkheid.
Toegankelijkheid in het OV
Toegankelijkheid van het OV is daar een heel belangrijke van. Bushaltes zijn soms ontoegankelijk, moeilijk bereikbaar met een rolstoel en in mijn geval ook onveilig voor mijn verkeersveiligheid. Daarnaast zijn bussen vaak moeilijk toegankelijk of zitten ze vol, waardoor ik soms een bus later moet nemen.
Dat is helaas niet het enige, want er is nog veel meer in het OV. Denk aan hoge hellingen bij de metro. En de lift? Die doet het vaak niet. Reizen met de trein geeft vaak de meeste stress. Ik ben vaak afhankelijk van NS Reisassistentie vanwege hoge intercity’s. En als de lift kapot is? Drama, noem ik dat.
Gelukkig vind ik inmiddels wel mijn manieren om daarmee om te gaan. Ook zie ik in mijn omgeving dat het voor mensen die blind of slechtziend zijn niet altijd goed geregeld is. Er zijn bijvoorbeeld niet overal blindengeleidelijnen. Toch kies ik liever voor het OV dan bijvoorbeeld voor een taxi vanuit de Wmo.
JongPIT’er Merel: Als jongeren willen we graag meedoen en zelfstandig zijn. Dat betekent soms dat we, ondanks alle drempels, toch met leeftijdsgenoten met het openbaar vervoer naar school willen.
Toegankelijke gebouwen
Ook op dit gebied ervaar ik ongemakken. Alleen vind ik dit vaak minder erg en vind ik makkelijker manieren om hiermee om te gaan. Veel reguliere scholen zijn behoorlijk ontoegankelijk of alleen toegankelijk met veel ongemakken. Ook merk ik dit tijdens het uitgaan, want dan heb ik soms echt hulp nodig om ergens binnen te komen.
JongPIT’er Merel: Door ontoegankelijkheid kan ik ook niet naar iedere school.
Meedoen in de samenleving
Op dit gebied ervaar ik de meeste problemen, want door mijn ziekte en beperkingen kan ik niet altijd de Merel zijn die ik wil zijn. Mensen vinden het soms spannend om met ons als mensen met een beperking om te gaan of behandelen ons anders dan nodig is. Dat vinden we vaak echt vervelend en dit raakt ons. Juist als mensen met en zonder een beperking met elkaar omgaan, kunnen ze ook van elkaar leren.
JongPIT’er Merel: Een voorbeeld dat ik kan geven op dit gebied is een moment waarop ik op zoek was naar een plek in het reguliere onderwijs. Veel scholen bij mij in de buurt hadden me afgewezen, hadden geen plek of durfden het vanwege mijn aandoening niet aan. Hierdoor heb ik twee jaar op een school ver weg gezeten.
Toegankelijk wonen
Iets wat ik ook vaak van anderen hoor, zijn problemen met toegankelijk wonen. Veel woningen zijn niet toegankelijk en toegankelijke woningen zijn vaak bezet, waardoor er erg lange wachtlijsten zijn.
VN-verdrag Handicap
In 2016 heeft Nederland het VN-verdrag Handicap geratificeerd. Dit verdrag beschermt de rechten van mensen met een chronische aandoening en/of beperking. Drie belangrijke uitgangspunten hiervan zijn gelijke kansen, participatie en zelfstandigheid.
Wat kan jij doen?
Ben je bezig om de toegankelijkheid in jouw gemeente of organisatie te vergroten, maar weet je niet hoe? Vraag dan ervaringsdeskundigen om mee te denken of zoek hen op bij een lokale organisatie voor mensen met een beperking. Ervaringsdeskundigen zijn onmisbaar bij het vergroten van toegankelijkheid. Jullie zijn natuurlijk ook altijd welkom om JongPIT om advies te vragen.
De toegankelijke samenleving begint bij ons allemaal!
