Chronische pijn is iets waar nog maar weinig over wordt gepraat. Of de pijn nu wel of niet door een aandoening kan worden verklaard: we praten te weinig over het leven met chronische pijn. Terwijl één op de vier Nederlanders leeft met pijn die langer dan drie maanden aanhoudt. Maar hoe is het om met chronische pijn te leven? En vooral: hoe zorgen we ervoor dat chronische pijn net zoveel aandacht krijgt als andere aandoeningen?
Een lach is te zien, maar een traan niet. Chronische pijn is vaak ook onzichtbaar.
September is Pain Awareness Month. Tijdens deze maand wordt extra aandacht gevraagd voor het leven met chronische pijn. Het doel is om te zorgen voor meer kennis en begrip, zowel bij mensen in het algemeen als bij zorgverleners. Ook JongPIT besteedt hier aandacht aan met een serie artikelen over Pain Awareness Month.
In deel 1 schreef JongPIT’er Merel een column over haar ervaringen met chronische pijn. Dit is deel 2, waarin Merel meer vertelt over een hulpmiddel dat haar heeft geholpen bij het leven met chronische pijn op 16-jarige leeftijd.
Mijn ervaring met chronische pijn
Zelf heb ik (JongPIT’er Merel) door mijn chronische ziektes ook last van chronische pijn. Hierdoor kan ik niet altijd dezelfde dingen doen als andere jongeren van mijn leeftijd. Soms lukt iets met een aanpassing. Andere activiteiten kan ik de ene keer wel doen en de andere keer niet. Mijn chronische aandoeningen hebben veel invloed op mijn leven, onder andere doordat ik vaak chronische pijn ervaar. Ondanks alles probeer ik er echt het beste van te maken.
Om zowel mentaal als fysiek beter met de pijn om te kunnen gaan en minder pijn te ervaren, maak ik onder andere gebruik van hulpmiddelen. Hulpmiddelen is een breed begrip en ik zou hier van alles over kunnen vertellen. Vandaag leg ik één hulpmiddel uit: mijn TENS-apparaat, dat ik inmiddels al een tijdje gebruik.
Wat is een TENS?
TENS staat voor transcutane elektrische neurostimulatie. Een TENS-apparaat bestaat uit een kastje dat met draden is verbonden aan plakkers, ook wel elektroden genoemd. Een TENS-apparaat wordt vaak gebruikt door patiënten met ernstige chronische pijn. Dat kan variëren van iemand met endometriose tot iemand met ernstige rugpijn waarvoor nog geen oorzaak is gevonden. Een TENS kan ook voor andere doeleinden worden gebruikt, zoals spierstimulatie na een operatie.
De elektroden kun je op de plek plakken waar je pijn ervaart. Hoe het TENS-apparaat precies werkt, verschilt per fabrikant. Zelf heb ik een Bluetens, die via een app werkt. Samen met mijn pijnarts, of een andere zorgverlener bij wie je onder behandeling bent, spreek je af welke programma’s je gebruikt. Uiteindelijk kun je het apparaat zelf instellen op basis van de hoeveelheid pijn die je ervaart. Dit werkt voor iedereen anders en kan ook per keer verschillen.
Bij welke klachten kun je een TENS gebruiken?
Een TENS kan bij verschillende klachten worden gebruikt en is niet aan één bepaalde leeftijd gebonden. Denk bijvoorbeeld aan iemand met reuma of een meisje met chronische buikpijn. Op indicatie van een arts kan een TENS worden aanbevolen.
Bij bepaalde aandoeningen kan het gebruik van een TENS worden afgeraden, bijvoorbeeld bij sommige hartritmestoornissen. Overleg daarom altijd met een zorgprofessional voordat je een TENS gaat gebruiken.
Voordelen van een TENS-apparaat
Als een TENS goed werkt – dit verschilt namelijk per persoon – kan die ervoor zorgen dat je minder pijn ervaart. Je hebt daarbij niet de bijwerkingen die pijnmedicatie kan veroorzaken. Mogelijk heb je daardoor minder pijnmedicatie nodig. Dit kan heel fijn zijn wanneer je normaal gesproken hoge doseringen pijnmedicatie gebruikt.
Een ander voordeel is dat je een TENS gemakkelijk kunt meenemen. Je kunt het apparaat gedurende de dag bij je dragen en gebruiken op de momenten waarop je pijn hebt. Best handig, toch?
Hoe werkt een TENS?
Als je ergens pijn hebt, worden vanaf die plek pijnsignalen via de zenuwen naar het ruggenmerg gestuurd. Het ruggenmerg stuurt deze signalen vervolgens door naar je hersenen. Wanneer de signalen je hersenen bereiken, ervaar je pijn.
De elektrische prikkels van de elektroden kunnen de overdracht van pijnsignalen beïnvloeden, waardoor je mogelijk minder pijn ervaart. Daarnaast kan het gebruik van een TENS de aanmaak van endorfine stimuleren. Endorfine heeft een pijnstillende werking. Ook kan een TENS helpen om je spieren te ontspannen.
Vergoeding en zorgverzekering
Wanneer een TENS door een arts wordt geïndiceerd, vaak door een anesthesioloog-pijnspecialist, beoordeelt deze of er een medische noodzaak is. De arts kan je vervolgens doorverwijzen. Vaak geldt eerst een proefperiode, waarin je kunt ervaren of een TENS iets voor jouw chronische pijn kan betekenen. Je kunt een TENS ook zelf kopen, maar daar heb ik geen ervaring mee.
In mijn geval werd ik op basis van de verwijzing aangemeld bij een leverancier. Daar kon ik het apparaat en de bijbehorende spullen bestellen. Ook het bijbestellen van materialen kan via de leverancier. Vervolgens bepaalt de zorgverzekeraar of het apparaat geheel of gedeeltelijk wordt vergoed.
Ik heb het voor jullie uitgezocht. Een TENS-apparaat kan onder bepaalde voorwaarden vanuit de basisverzekering worden vergoed. Welke voorwaarden gelden, kan verschillen per zorgverzekeraar en polis. Meestal heb je hiervoor een verwijzing of machtiging van je behandelend arts nodig. Voor het apparaat zelf geldt volgens de ZorgverzekeringWijzer geen eigen risico, maar voor bijvoorbeeld accessoires, onderhoud of vervangingsonderdelen kunnen wel kosten gelden. Bekijk daarom de informatie op de ZorgverzekeringWijzer en controleer altijd de polisvoorwaarden van je eigen zorgverzekeraar of neem rechtstreeks contact op met je verzekeraar.
Mijn tip: controleer vóór je eerste afspraak of behandeling hoe het zit met de vergoeding vanuit jouw zorgverzekering. Zo voorkom je onverwachte kosten!
Mijn eigen ervaringen met een TENS
Door mijn ziekte heb ik tijdens mijn menstruatie veel pijn. Daarom raadde mijn behandelend arts mij aan om een TENS te proberen. De arts verwees mij door naar de pijnpolikliniek in mijn ziekenhuis. Hier werken onder andere anesthesiologen-pijnspecialisten die mensen met chronische pijn behandelen.
Tijdens mijn intake kreeg ik meteen uitleg over de TENS en kon ik het apparaat gelukkig direct gebruiken. Zoals ik eerder vertelde, gebruik ik een Bluetens. Soms blijkt een ander apparaat beter bij je te passen. Dit wordt dan meestal met je besproken.
In het begin vond ik het heel vreemd, omdat ik de schokjes van de elektroden niet gewend was. Hier moest ik erg aan wennen. Inmiddels vind ik het apparaat heel fijn, omdat het voor mij erg pijnverlichtend werkt. Ook kan ik het gemakkelijk meenemen.
Een nadeel is dat ik voor mijn TENS een telefoon nodig heb. Dat is niet altijd handig voor een tiener die in havo 4 zit. Ik heb de TENS ook gebruikt tijdens ernstige reuma-aanvallen. Daarbij hielp het apparaat mij eveneens erg goed. Daarnaast moet je de draden zo dragen dat ze niet zichtbaar zijn wanneer je dat niet wilt.
Ik hoop dat je iets aan mijn ervaringen hebt, bijvoorbeeld wanneer je zelf voor zo’n keuze staat of benieuwd bent naar de ervaringen van iemand anders. Het is altijd belangrijk om samen met jouw zorgprofessional te bekijken of een TENS een geschikte behandeling voor jou is.
Heb je nog vragen of wil je jouw eigen ervaringen delen? Weet dan dat je van harte welkom bent in de JongPIT-community. Ik wens je veel succes met je traject en hoop dat een TENS misschien ook voor jou een oplossing kan zijn!
