Wanneer je een chronische aandoening en/of beperking hebt, kan het extra moeilijk zijn om zelfzorg toe te passen. Misschien is dit omdat het veel energie kost, of omdat het moeilijk is om je ertoe te zetten. Maar hoe kun je toch zo goed mogelijk voor jezelf zorgen?
Geen luxe
Vaak wordt het begrip “zelfzorg” gezien als iets wat je “extra” voor jezelf doet. Bijvoorbeeld zoals op de bank zitten met een gezichtsmaskertje en een glaasje wijn. Natuurlijk zorg je hiermee ook voor jezelf, maar dit kunnen we “luxe zelfzorg” noemen. Het basisbegrip zelfzorg is echter géén luxe, eerder een noodzaak. Juist wanneer je een chronische aandoening en/of beperking hebt, is het extra belangrijk dat je goed voor jezelf en je lichaam zorgt. Dit kan bijvoorbeeld zijn door het slikken van je voorgeschreven medicijnen, of door te gaan slapen wanneer je voelt dat je lichaam moe is. Doe je dit niet, dan kunnen je klachten misschien juist toenemen.
Basisbehoeften
In veel gevallen gaat het bij zelfzorg om het vervullen van je basisbehoeften. Zo is het belangrijk dat je voldoende eet, doucht, slaapt en je tanden poetst. Dit klinkt misschien als veel, zeker als je een chronische aandoening en/of beperking hebt. Maar soms kun je dit breder over de dag verdelen. Het kan wel eens zijn dat het door een gebrek aan energie niet lukt om aan al je basisbehoeften te voldoen. Wees dan niet te streng voor jezelf en wees trots op wat wél lukt. Als het vandaag een keer niet is gelukt om te douchen dan is dat niet erg. Morgen is er weer een dag.
Egoïsme?
Sommige mensen kunnen soms zelfzorg als egoïsme zien. Echter is er een verschil tussen positief egoïsme, ook wel gezonde zelfzorg, en egoïsme zoals de meeste mensen dat zien. Het verschil is dat je bij gezonde zelfzorg, goed voor jezelf zorgt. Wel hou je dan nog rekening met anderen. Ook als dit niet lukt en je geeft netjes aan dat je jezelf even op de eerste plek moet zetten, is dit niet egoïstisch. Wanneer iemand echter geen rekening met een ander houdt, dit op een grove manier duidelijk maakt en niet nadenkt over of hij/zij/die misschien iemand kan kwetsen, is dit wél egoïstisch.
Mentale zelfzorg
Behalve dat het goed is om naar je lichaam te luisteren, is het belangrijk dat je naar je hoofd luistert. Je grenzen aangeven is hier een groot onderdeel van. Dit samen met op tijd ontspanning zoeken. Dit kan op allerlei manieren, bijvoorbeeld door een stuk te wandelen, te lezen, of soms gewoon even niets te doen. Misschien kan het fijn zijn dat, wanneer je hoofd vol zit, je met een hobby aan de gang gaat. In ieder geval gaat het erom dat je voor jezelf blijft zorgen, júíst wanneer het mentaal wat minder goed gaat.
Wil je over het onderwerp zelfzorg doorpraten? Dat kan via de JongPIT community!
