September is de maand waarin aandacht wordt gevraagd voor kinderkanker. Daarbij gaat het niet alleen om de September is de maand waarin aandacht wordt gevraagd voor kinderkanker. Daarbij gaat het niet alleen om de behandeling en genezing, maar ook om het leven tijdens en na kinderkanker. Want beter worden is meer dan alleen genezen, en daarvoor mag soms meer aandacht zijn.
Deze serie komt voort uit mijn eigen ervaringen met een schildkliertumor tijdens mijn tienerjaren en met erfelijke kanker. Daarnaast deel ik ervaringen en informatie van survivors en vanuit het Prinses Máxima Centrum.
Dit is deel 3 van onze serie over Childhood Cancer Awareness Month. In deze serie delen we ervaringen en informatie over het leven met en na kinderkanker. In deel 1 schreef Merel (JongPIT’er), de bedenker en schrijver van deze serie, openhartig over haar ervaringen met de diagnose schildkliertumor. Voor deel 2 werd Emelie geïnterviewd. Zij is zelf patiënt en ervaart gevolgen van haar hersentumor.
Want als je beter wordt verklaard, ben je dan ook echt genezen?
In dit artikel leg ik jullie graag wat meer uit over wat kinderkanker is, wat het betekent voor het leven van een baby tot een opgroeiende puber en wat er gebeurt als de behandeling klaar is. Ben je dan echt genezen of volgt er nog een lange weg?
Wat is kinderkanker?
Kinderkanker, dus kanker bij een kind in de leeftijd van 0 tot 18 jaar, is meestal een ernstige ziekte. Deze ziekte ontstaat door een tumor of gezwel in een orgaan of door kwaadaardige afwijkingen in het bloed. Dit gebeurt meestal wanneer er bij de celdeling iets misgaat. Als je een tumor of gezwel hebt, blijven deze cellen zich continu delen. Bij een benigne tumor stopt de tumor vaak wel met groeien, terwijl een kwaadaardige tumor vaak ook uitzaait naar andere organen in het lichaam. Vaak ontstaat kinderkanker niet door bepaalde factoren, zoals roken of overmatig alcoholgebruik, maar door een spontane fout in het DNA of een oncogenetisch syndroom.

Jaarlijks worden ongeveer 600 kinderen gediagnosticeerd met kinderkanker. Dit zijn 1 à 2 kinderen per dag. Dit aantal neemt de afgelopen jaren af.
De bekendste en minder bekendere vormen van kinderkanker
De bekendste vorm van kinderkanker is acute lymfatische leukemie, die voorkomt bij 17,1 procent van de kinderen met kanker. Hierna volgt een laaggradig glioom, een vorm van een hersentumor, met 7,9 procent. Daarna komt het hodgkinlymfoom (een vorm van lymfeklierkanker) met 6,9 procent. Vervolgens komt een neuroblastoom voor bij 4,6 procent van de kinderen, gevolgd door het non-hodgkinlymfoom met 4,4 procent. Dat zijn de bekendere vormen van kinderkanker.
Maar daarnaast zijn er ook veel zeldzamere vormen van kinderkanker, van een rhabdomyosarcoom tot een schildkliercarcinoom. Vaak krijgen slechts 1 tot 15 kinderen per jaar een van deze soorten kanker. Terwijl bij volwassenen veel bekende kankersoorten voorkomen, zijn veel soorten kanker en tumoren bij kinderen zeldzaam.
Kinderkanker en oncogenetica
Ongeveer 10 procent van de kinderen met kanker heeft een oncogenetische aandoening. Deze kinderen hebben een erfelijke aanleg die vaak al in de familie voorkomt of soms als eerste bij het kind is ontstaan. Dit zijn mutaties in een gen waardoor de kans op kanker wordt verhoogd. De ene patiënt weet al dat er een risico op kinderkanker bestaat en dat dit in de familie voorkomt, terwijl een oncogenetische aandoening voor een ander een extra moeilijke diagnose is. Er zijn heel veel verschillende genmutaties die verschillende soorten kanker kunnen veroorzaken.
Bekende oncogenetische aandoeningen op de kinderleeftijd zijn neurofibromatose, het MEN-syndroom, het Li-Fraumeni-syndroom, het PTEN-hamartoomtumorsyndroom (Cowden-syndroom) en Fanconi-anemie. Er zijn echter te veel verschillende genmutaties en bijbehorende symptomen om op te noemen, waaronder zowel zeldzame als bekendere soorten.
Merel (JongPIT’er): Zelf ben ik bekend met het PTEN-hamartoomtumorsyndroom sinds ik één jaar oud ben. De impact van mijn erfelijke aanleg voor kanker ben ik vooral gaan voelen toen ik tiener was. Je gaat dan steeds meer beseffen wat het nieuwe normaal voor je eigen leven betekent. Ik ben mijn hele leven onder intensieve controle van de kinderarts geweest en ben nu ook patiënt in het Prinses Máxima Centrum. Hoe ouder ik werd, hoe vaker de controles plaatsvonden, want ik kreeg een steeds hogere kans op verschillende soorten kanker. Door mijn diagnose van een schildkliertumor weet ik steeds beter welke impact mijn syndroom op mijn leven zal hebben. De diagnose van een klinisch geneticus van het LUMC heeft mijn leven veranderd en maakt mijn leven anders dan dat van iemand zonder deze aandoening.

Behandeling van kinderkanker
De behandeling is bij ieder kind verschillend, afhankelijk van de diagnose en het stadium van de ziekte. Na een diagnose wordt vaak eerst goed aanvullend onderzoek gedaan. Ook wordt multidisciplinair bekeken wat de beste keuze is voor het kind: voor nu, maar vooral voor de toekomst. De kwaliteit van leven is essentieel voor een jonge patiënt die de diagnose kinderkanker krijgt.
Chemotherapie en immunotherapie
Veel kinderen krijgen chemotherapie, vaak via een Port-a-Cath (PAC) of een andere methode. Chemotherapie kan op veel verschillende manieren worden gegeven en is vaak afgestemd op het kind. Van een infuus tot chemodrankjes: er zijn veel verschillende vormen. Veelgebruikte middelen zijn dexamethason en vincristine, maar er zijn nog veel andere soorten chemotherapie. Er zijn ook veel verschillende bijwerkingen, zoals hoofdpijn, problemen met organen en ernstige vermoeidheid. Ook haaruitval is een veelvoorkomende bijwerking.
Daarnaast bestaat er immunotherapie. Dit lijkt veel op chemotherapie en kan vaak via een infuus worden gegeven.
Een chirurgische behandeling
Bij tumoren in de organen wordt vaak geprobeerd de tumor operatief te verwijderen. Dit is niet altijd mogelijk en soms moet er ook een nabehandeling worden gegeven. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij melanomen op de huid en schildkliertumoren. Aan een operatie zijn vaak risico’s verbonden en soms is een ingreep medisch zeer risicovol. Vaak gebeurt dit in combinatie met chemotherapie en/of bestraling.
Bestraling (radiotherapie)
Radiotherapie kan ook een mogelijke behandeling zijn voor een kind, bijvoorbeeld bij een tumor of uitzaaiingen in de organen. Dit kan op verschillende manieren, zowel inwendig als uitwendig. Ook een behandeling met radioactief jodium hoort hierbij. Deze behandelingen kunnen bijwerkingen hebben, zoals ernstige vermoeidheid, haaruitval en misselijkheid.
Overige behandelingen
Daarnaast zijn er behandelingen die minder vaak worden gegeven. Een wat bekendere is een stamceltransplantatie bij kinderen met een hematologisch-oncologische aandoening. Bij leukemie is dit bijvoorbeeld het laatste redmiddel, maar dit vergt wel een intensieve behandeling met chemotherapie, waarna het kind nieuwe stamcellen krijgt. Vaak betekent dit een erg lange ziekenhuisopname van ongeveer drie maanden.
Maand van de kinderkanker 2026: een kind met kanker slikt al zoveel

Dit jaar heeft het Prinses Máxima Centrum de campagne: een kind met kanker slikt al zoveel. Dit komt doordat kinderen met kanker tijdens de behandeling veel medicijnen slikken. Veel van deze medicijnen zijn niet kindvriendelijk of geven veel bijwerkingen. Voor veel van die bijwerkingen kun je vervolgens ook weer medicijnen krijgen.
Sommige kinderen slikken wel 125 pillen per week!
Door veel onderzoek en aandacht hiervoor kan er meer geld worden opgehaald. Stichting Kinderen Kankervrij (KiKa) hecht hier grote waarde aan, om meer geld op te halen voor onderzoek naar kinderkanker en het leven daarna.
Merel (JongPIT’er): Zelf heb ik ook een keer een actie voor KiKa gedaan. In 2025 deed ik namelijk mee aan KiKa Korte Broek. Door mijn korte broek te dragen in weer, sneeuw en wind haalde ik geld op voor onderzoek naar kinderkanker. Dit vond ik zo leuk dat ik het een maand heb volgehouden. Ik vond het vooral bijzonder dat mensen op straat vroegen waarom ik dit deed, waardoor ik kon uitleggen dat dit voor kinderkanker was. Samen in actie voor kinderkanker en juist ook voor meer aandacht!
Late gevolgen na kinderkanker
Iets waar veel families naar uitkijken, is het luiden van de bel en het ontvangen van de bloemenkraal: het moment waarop de behandeling klaar is en de focus op de toekomst kan liggen. Op dit moment wordt al 83 procent van de kinderen met kanker beter. Dit komt mede door steeds meer onderzoek, gefinancierd met geld van onder andere KiKa (Stichting Kinderen Kankervrij).
Er zijn veel verschillende late gevolgen van kinderkanker. Deze kunnen lichamelijk, psychosociaal of maatschappelijk zijn. Bij kinderen met bijvoorbeeld een hersentumor kunnen ook aandachts- en geheugenproblemen optreden als mogelijk laat gevolg. Late gevolgen zijn voor iedereen anders en hangen af van de diagnose en de behandeling van het kind. Veelvoorkomende gevolgen zijn chronische vermoeidheid en vruchtbaarheidsproblemen, maar dit verschilt sterk per persoon.



