Wetten en regels van de overheid zitten jongeren met een beperking in de weg waardoor ze veel risico lopen op langdurige financiële problemen. Dit zegt de nationale ombudsman Reinier van Zutphen. Dit komt onder andere door ingewikkelde wetten en regels, grote administratieve lasten, onzekere financiën en weinig toekomstperspectief. Afgelopen week verscheen hierover een rapport waaraan JongPIT heeft bijgedragen. We zien bij de JongPIT’ers dat dit probleem een grote rol speelt in hun dagelijks leven.
JongPIT heeft namens de brede achterban ervaringen gedeeld en input gegeven voor het onderzoek. Deze ervaringen komen voort uit de berichten die wij ontvangen van jongeren die in aanraking komen met met de overheid(bijvoorbeeld gemeenten of het UWV), zoals wanneer zij te maken hebben met de participatiewet of een wajong- of WIA-uitkering ontvangen. In het rapport zijn uitspraken, conclusies en suggesties van JongPIT opgenomen.
JongPIT’ers Yira en Esmée delen hun persoonlijke verhaal in Trouw
Open, eerlijk en vooral heel kwetsbaar delen JongPIT’ers Yira en Esmée hun verhaal in Trouw. Beiden worden ze van het kastje naar de muur gestuurd en is hun financiële situatie ingewikkeld. Yira geeft aan dat het allemaal erg onduidelijk is waar je nou eigenlijk recht op hebt als je een uitkering hebt. Ook weet ze niet precies wat haar rechten en plichten zijn. Het is vaak een zoektocht, geeft ze aan. Want hoewel er dan wel informatie te vinden is over de algemene situatie, wil ze juist weten wat er voor haar specifieke situatie geldt. Daarnaast benoemt ze dat ze niet durft te gaan werken omdat ze op de cent moet bijhouden wat ze mag houden en wat niet.
JongPIT’er Esmée moest het huis uit omdat ze anders een financiële last zou worden voor haar moeder. Door de kostendelersnorm zou ze gekort worden op haar uitkering. Ook wil ze graag werken, maar geeft ze aan dat het niet loont. Bijna alles wat ze verdient wordt gekort op haar uitkering. Want hoewel ze een percentage van haar salaris mag houden, kan ze niet genoeg uren maken waardoor ze er weinig aan overhoudt. Vrijwilligerswerk is voor Esmée dan interessanter. Ze mag de maximale vergoeding van 180 euro namelijk wel houden. Door de inflatie heeft ze het niet makkelijk en zegt ze zelfs wel eens een maaltijd over te slaan om kosten te besparen.
Wat doet de ombudsman?
De Nationale ombudsman is onafhankelijk en staat klaar als mensen vastlopen bij de overheid. Wanneer ze over een bepaald onderwerp veel berichten krijgen wordt er een onderzoek gestart. Overheden hechten veel waarde aan het oordeel van de ombudsman en adviezen worden dan ook vrijwel altijd overgenomen. Echter: de ombudsman is geen rechter en uitspraken zijn niet bindend, dus niemand hoeft zich eraan te houden.
Uit dit onderzoek is gebleken dat jongeren met een beperking te vaak vastlopen door onduidelijke wetten, administratieve rompslomp, financiële onzekerheid en het gebrek aan toekomstperspectief. Reinier van Zutphen geeft aan dat dit niet eerlijk is en dat regels en wetten jongeren juist moeten helpen in plaats van dat ze in de weg zitten.
De conclusie is dat jongeren met een beperking nergens écht goed terecht kunnen. Organisaties hebben vaak te weinig kennis en wijzen naar elkaar omdat de wet- en regelgeving te ingewikkeld is. Hulp vanuit de eigen omgeving ontbreekt soms en doordat het contact met de overheid vaak lastig is, wordt hulp vragen moeilijk. Zeker ook omdat wanneer je wel hulp vraagt, deze niet altijd goed wordt gegeven.
De aanbevelingen die de ombudsman geeft zijn:
- Informeer jongeren proactief in begrijpelijke taal, al vóór de 18e verjaardag;
- Zorg voor persoonlijke begeleiding;
- Zorg dat werken van toegevoegde waarde is, ook in deeltijd;
- Zorg voor financiële zekerheid.
Het onderzoeksrapport lezen? Deze vind je hier.
JongPIT blijft de voortgang van dit onderwerp op de voet volgen en zal uiteraard updates plaatsen wanneer die er zijn. Heb je zelf vragen of wil je je eigen ervaring delen? Mail die dan naar info@jongpit.nl of stel ze in onze online community, waar je in contact kunt komen met jongeren in eenzelfde situatie.
Bijlagen:
