Niet passend onderwijs, maar passend ontwikkelen. Dat is pas inclusief!

Op school leggen kinderen en jongeren een belangrijke basis voor hun toekomst: ze doen kennis op, ontwikkelen vaardigheden, laten hun stem horen, maken vrienden, leren samenwerken en ze leren van elkaar. 

Inclusief onderwijs betekent ofwel houdt in, dat ieder kind een plek heeft op de school bij hem of haar in de buurt, die hen goede en passende ondersteuning kan bieden. Maar hoe organiseer je dat? Ruud van Rijn, MT-lid van de Driegang, en Piet Vogel, coördinator van het samenwerkingsverband, zetten zich bij Samenwerkingsverband De Driegang al meer dan 15 jaar in voor de opzet, ontwikkeling en verbetering van inclusief onderwijs. 

Duo gesprek met Ruud van Rijn en Piet Vogel van Samenwerkingsverband De Driegang

‘Gewoon willen helpen’ als uitgangspunt

^ Ruud van Rijn en Piet Vogel, Samenwerkingsverband De Driegang

Samenwerkingsverband De Driegang is inmiddels een van de voorlopers in Nederland als het gaat om inclusief onderwijs. Inmiddels, want vanzelfsprekend was inclusief onderwijs toen absoluut nog niet toen De Driegang in 2005 startte met hun missie inclusief onderwijs de norm te maken.

“We moesten beginnen bij de basis: wat willen we bereiken?”, begint Ruud van Rijn. “En die vraag was snel beantwoord: we wilden gewoon helpen, omdat we zagen dat naar school gaan niet voor ieder kind even makkelijk was. We willen dat iedereen welkom is op onze scholen,” vult Piet Vogel direct aan. Dus ging de Driegang hard aan de slag: in samenwerking met de Hogeschool Utrecht zette het samenwerkingsverband een opleiding op voor interne begeleiders, lieten zij zich inspireren door  internationale voorbeelden en leerden zij van Nederlandse koplopers.

“Met de nieuwe modules voor onze begeleiders en leraren en goede voorbeelden, konden we er onze eigen draai aan geven. Zo hebben we gaandeweg de opleidingsmaster Inclusief Onderwijs vormgegeven,” aldus Ruud. 

Een kwestie van goede wil en goede communicatie

“Mensen schrikken vaak nog als we spreken over inclusief onderwijs, maar dat komt voornamelijk omdat mensen nog niet goed weten wat het is,” vertelt Piet. “Soms wordt gedacht dat als je als school overgaat op inclusief onderwijs, er morgen tien bussen met kinderen met het Syndroom van Down voor de deur staan. En dat is natuurlijk niet het geval: inclusief onderwijs gaat juist over het opvangen van kinderen in jouw buurt. Niet tien dorpen verderop, maar gewoon de buurjongen van dat meisje dat je al in de klas hebt.”

Ruud herkent dit beeld en vertelt dat er eigenlijk niet zo veel is veranderd bij De Driegang. “Toen we besloten ons te richten op écht inclusief onderwijs, hadden we veel kinderen met zogenaamde ‘rugzakjes’ – kinderen die extra ondersteuning nodig hadden. Onze school was dus eigenlijk al best inclusief. De vraag was alleen: hoe kunnen we onze school nóg toegankelijker maken? Voor ons was het antwoord dat we vooral beter moesten communiceren over de mogelijkheden. Als je gaat voor inclusief onderwijs, dan ga je niet voor de verbetering van het onderwijs voor één leerling met ondersteuningsbehoeften. Dan ga je voor beter onderwijs voor íeder kind op school!”

Inclusief onderwijs vraagt om doorzettingsvermogen

Hoewel de scholen van samenwerkingsverband De Driegang hét voorbeeld zijn van inclusief onderwijs met kansen voor álle kinderen, is het nog steeds hard werken om inclusief onderwijs mogelijk te maken. “We moeten het idee van inclusief onderwijs telkens weer zaaien bij belanghebbenden; opnieuw uitleggen waarom we hierin geloven, waarom het werkt en waarom iedere school dit zou kunnen. Dit vraagt om doorzettingsvermogen, maar we zien elke keer dat het ‘zaaien’ van de zaadjes van inclusief onderwijs de mooiste schoolervaringen voor leerling én leraar met zich meebrengt,” vertelt Ruud.

Het vertrouwen dat scholen, leraren, interne begeleiders en alle leerlingen hier samen beter door worden; dat lijkt de sleutel te zijn. Maar daar kunnen scholen nog stappen in zetten. Piet vult aan:

“Er moet meer aandacht komen voor het onderwerp. We zijn dan ook blij met de Maand van het Inclusief Onderwijs, maar eigenlijk moet dit het (school)jaar van het inclusief onderwijs worden.”

Van passend onderwijs naar inclusief onderwijs

“De opmars naar inclusief onderwijs is een dip geraakt door de komst van passend onderwijs. Passend onderwijs was een compromis, terwijl inclusief onderwijs een kans is,” geeft Ruud aan. “Er zijn nog zoveel kansen voor verbetering. Denk aan de invulling van de lerarenopleiding. Er is nu een module over speciaal onderwijs, maar wat écht belangrijk zou zijn is een module over inclusief onderwijs. Laten we samen leren over de mogelijkheden,” benoemt Piet.

Met de evaluatie van de Wet Passend Onderwijs liggen er kansen in het verschiet, aldus de coördinatoren van De Driegang. “We weten dat inclusief onderwijs mogelijk is, maar het moet niet meer een gevecht zijn. We moeten beter communiceren, geld anders verdelen én durven!”, zo stelt Ruud. Het valt even stil, tot Piet afsluit:

We moeten af van het idee van passend onderwijs. We moeten kijken naar passend ontwikkelen – kijken wat het kind nodig heeft om verder te groeien. Dát is pas inclusief onderwijs!”

Op de hoogte blijven? Volg ons op Facebook, Instagram of Twitter.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar top Skip to content